Archives: News

Kalimi i urës në qytetin e ndarë të Mitrovicës shpesh perceptohet si e pazakontë dhe e rrezikshme nganjëherë. Megjithatë, mundësitë për zhvillimin profesional të të rinjëve jo domosdoshmërisht duhet të kufizohen brenda komuniteteve të tyre. Për të promovuar shembuj të bashkëpunimit të suksesshm, ekipi i RCT e ka organizuar edhe një ngjarje tregimesh me 1 Dhjetor, 2021, në Hapësirën Shoqërore për Dekonstruksion në Mitrovicën Jugore. Ardita Xhemajli, një aktiviste shqipëtare e Kosovës nga Mitrovica Jugore dhe Milica Andric Rakic, një studiuese dhe analiste serbe e Kosovës nga Zubin Potoku, ndanë tregimin e tyre para më shumë se njëzet pjesëmarrës nga të gjitha komunitetet që jetojnë në Kosovë.

Ardita aktualisht është duke punuar tek OJQ Neë Social Initiative (NSI), që gjendet në Mitrovicën Veriore. Pas dekadash pa kontakte mes shqiptarëve të Kosovës dhe serbëve të Kosovës, gatishmëria dhe dëshira e Arditës për të punuar në pjesën veriore të qytetit të banuar kryesisht nga serbët e Kosovës ndihet frymëzuese dhe jep një shembull pozitiv se bashkëpunimi multikulturor sjell më shumë mundësi për të gjithë.

Së pari, Ardita aplikoi për praktikë në Iniciativa e Re Sociale (NSI), por jo pas shumë kohe ajo u punsua dhe u bë anëtare e rregult e stafit si rezultat e punës dhe dedikimit të saj. Puna në një organizatë locale ku shumica e anëtarëve të stafit janë serbë të Kosovës për Aridtën nuk ishte një pengesë, por një mundësi. Eksperienca e saj e mëparshme në Kolegjin Ndërkombëtar të Biznesit në Mitrovicë (IBC-M), i cili është një kolegj multietnik, i ka mundësuar asaj të takojë dhe të studioj me student nga e gjithë Kosova. Kështu, Ardita gjithmonë ka menduar se bashkëpunimi ndëretnik duhet të nxitet dhe përmirësohet vazhdimisht.

Perceptimi i saj për pjesën veriore të qytetit ka ndërruar sapo ajo filloi të ishte më e pranishme atje. “U ndjeva e qetë. Unë shëtisja me motrën time dhe nuk kisha asnjë problem të flisja në gjuhën shqipe. Sapo fillova të punoja në NSI, njoha njerëz të rinj dhe njoha jetën në veri të Mitrovicës.”

Milica Andrić Rakić, kolegia dhe mentorja e Arditës nga Iniciativa e Re Sociale (NSI), ka përvojë të gjerë si aktiviste dhe kontribuon në proceset demokratike në Kosovë. Ajo beson fuqishëm se bashkëpunimi ndëretnik i sjell dobi shoqërisë kosovare, veçanërisht për të rinjtë. Takimi i saj i parë me komunitetin shqiptar të Kosovës ishte në vitin 2009 dhe ajo mori përvojë të drejtpërdrejtë me komunitetin që jetonte aq afër saj. “Mjedisi ynë luan një rol të rëndësishëm në përforcimin e paragjykimeve që mund të kemi për njëri-tjetrin, por kjo ndryshoi shpejt pasi u takova dhe fillova të punoja me komunitetin tim fqinj.”

Kur u takua për herë të parë me Arditën, Milica ishte e emocionuar që do të punonte me të, por edhe për ta ndihmuar dhe drejtuar gjatë rrugës.

Milica: “NSI nuk është si asnjë organizatë tjetër këtu. Është një organizatë e hapur për të gjithë shoqërinë, kolegët janë të relaksuar dhe të hapur ndaj njëri-tjetrit. Sa herë që dikush ka nevojë për ndihmë, ai gjithmonë mund të mbështetet tek dikush. Ardita më pëlqeu që në momentin e parë që e njoha. Unë munda të shihja se sa shumë potencial ka ajo, kështu që vendosa t’i afrohem dhe ta ndihmoj me gjithçka që ajo ka nevojë për ndihmë. Me kalimin e kohës u bëmë edhe mike shumë të mira”.

Shembujt pozitivë si Milica dhe Ardita janë inkurajues. Këta shembuj kontribuojnë drejt bashkëpunimit dhe harmonisë multi-etnike në një shoqëri multietnike, veçanërisht në një vend aq fort të ndarë si Mitrovica. Kjo harmoni arrihet përmes gatishmërisë për të bashkëpunuar me të tjerët dhe hapjes ndaj komuniteteve të reja, siç mund të mësojmë nga ky tregim.

Aktiviteti RCT do të vazhdojë të identifikojë dhe promovojë histori pozitive pajtimi për të frymëzuar komunitetet tona që të kërkojnë mundësi jashtë komuniteteve të tyre dhe të zbatojnë aftësitë e tyre në mënyrën më të mirë të mundshme dhe të lidhen me komunitetet fqinje, por ende të ndara. Sigurohuni që të na ndiqni në mediat sociale, dhe ngjarja jonë e ardhshme e tregimit do të presë profesorë nga kolegji IBCM në Mitrovicë.

Afërdita Sylaj Shehu dhe Nemanja Nestoroviq udhëheqin së bashku OJQ-në Community Building Mitrovica (CBM), e cila punon në regjionin e Mitrovicës misioni i së cilës është të jap kontribut drejt paqes. Stafi i organizatës përbëhet nga Shqiptarë dhe Serbë të Kosovës, e të cilët jetojnë në qytetin e ndarë të Mitrovicës

Të jetosh në Kosovën e zhvillimeve të shpeshta që ndryshojnë, situatës jostabile politike që dikton jetën e rëndomtë të qytetarëve mund të përforcohet disi në një vend të ndarë nga një urë, dhe e cila fatëkeqësisht shërben si një pikë ndarëse.

CBM përgjatë punës së saj dëshiron të tejkaloj ndarjen mes komuniteteve, t’i afrojë njerëzit, ofron hapësirë për dialog mes komuniteteve, duke i adresuar çështjet që i mundojnë ata. Në tregimin e sotëm, ne ftuam Afërditën dhe Nemanjën për të ndarë tregimet e tyre duke reflektuar në punën e tyre të rëndësishme që bëjnë së bashku.

I pyetur se si është ndjerë kur i’u bashkua CBM-së, Nemanja thotë se ambienti i punës ka qenë shumë miqësor, i lehtë dhe sfidues njëkohësisht, e cila ka zbardhur paragjykimet që i kisha në ndërdije për një OJQ e cila përbëhet nga stafi multietnik.

“Gjithmonë jam ndjerë rehat. E kam kuptuar se CBM përbëhet nga një staf i përkushtuar, të cilët besojnë tek ndryshime në qytet ashtu siç besoj edhe unë.”

Duke reflektuar në ndjenjën personale si dhe presionin nga rrethi, Afërdita ndau me ne se nuk ishte aq e lehtë pasiqë kohërat ishin më sfiduese, derisa ndarja ishte më e pranishme se asnjëherë më parë. “Situata jostabile ndikon tek të gjithë ne, përfshirë këtu edhe punën tone në CBM poashtu. Por jo vetëm puna, por edhe ngjarjet në aspekt personal. Kur unë festova martesën time, unë kam ftuar kolegët e mi, por kjo sjell edhe pyetjen se a do të ndihen të gjithë rehat përfshirë këtu kolegët e mi Serbë. Kjo vetëm se e paraqet situatën në të cilën jetonim, se edhe festat gazmore duhet të ishin të mirë menduara. Une jam shumë e lumtur që kolegët e mi ishin atje dhe festuan një ditë që ishte shumë e veçantë për mua, dhe se të gjithë u argëtuam.”

Në hapësirën e jashtme, tridhjetë (30) mysafirë u kënaqën duke dëgjuar Afërditën dhe Nemanjën. Kur u pyetën për marrëdhëniet jashtë punës, se a janë Nemanja dhe Afërdita miq, Nemanja përgjigjet: “Natyrisht! Ne kalojmë shumicën e kohës së bashku përgjatë tërë ditës, më shumë se që kalojmë kohë me familjet tona, dhe për atë them se CBM është familja ime e dytë. Ne ndajmë të gjitha momentet e lumtura dhe të trishtueshme. Mëngjesi ynë fillon me kafen e përbashkët të mëngjesit, krahas qeshjeve, bisedës rreth temave të nxehta, derisa dita ka një fillim të mbarë”.

Afërdita ndan ndjenjat e njëjta sikurse Nemanja dhe shton se “Bashkëpunimi dhe miqësia janë të mundshme dhe janë duke ndodhur, pasiqë unë dhe Nemanja jemi duke japur shembullin e mirë. Unë jam poashtu e lumtur të shoh se bashkëpunimi në mes të komuniteteve është më i mirë. Ura shfrytëzohet më shumë nga qytetarët për kalim nga njëra anë në tjetrën, duke vizituar dyqanet, duke shkuar në punë dhe unë jam shumë e kënaqur se jam pjesë e saj e cila po kontribuoj në këtë ndryshim.”

Mbrëmja përfundoj me pyetjet nga publiku të cilët deshën të dinin më shumë për punën e tyre dhe anekdotat gjatë punës së përbashkët mes Afërditës dhe Nemanjës.

#RCT aktiviteti i tregimeve është një iniciativë që vazhdon tutje, me qëllim të krijoj hapësirë për porosi pozitive rreth pajtimit nga aspekti individual tek publiku i gjerë në Kosovë. Aktiviteti ka të bëjë me ofrimin e individëve të cilët ndajnë porosi dhe shembuj të pajtimeve, ata të cilët inspirojnë publikun e gjerë për lidhje me komunitetet fqinje që jetojnë të ndarë. Këto tregime do të ndahen me mediat qofshin ato lokale apo kombëtare, për të arritur tutje tek publiku i gjerë dhe për të riforcuar gjegjësisht shpërndarë pozitivitet dhe porosi të pajtimit përmes mediave dhe raportimit për qytetarë, duke u fokusuar në vlerat që duhet ndarë me të tjerët  si dhe kultivimin e besimit.

Kjo ngjarje është pjesë e projektit Transformimi i Konflikteve dhe Pajtimi, i cili zbatohet nga CBM dhe partnerët NSI & YIHR Kosovo, dhe i mbështetur nga populli amerikan nëpërmes USAID në Kosovë.

Tregimet janë një nxitës i fuqishëm për përgjigje emocionale. Ata krijojnë një përvojë pjesëmarrëse dhe zhytëse për audiencën, rezonon me njerëzit dhe i lidh ata në një nivel emocional. Duke pasur parasysh këtë, ekipi i Pajtimit dhe Transformimit të Konfliktit (RCT) përmes netëve të tregimit jep hapësirë për individët nga shqiptarët e Kosovës, serbët e Kosovës dhe komunitetet e tjera, për të ndarë historitë e tyre se si kanë gjetur një mënyrë për të komunikuar, punuar dhe t’i sjellin në jetë idetë me anëtarët e bashkësive të tjera etnike ose fetare.

Deri më tani, ne kemi organizuar dy aktivitete të tregimit dhe ju mund të lexoni për të parin tek Njerëzit që praktikojnë të njëjtin profesion – Gazetarët flasin për bashkëpunimin ndëretnik midis punëtorëve të medias (hiperlidhje)

Këtë herë, ne u mblodhëm në galerinë e artit Aquarius në Mitrovicën Veriore me tregimtarët tona – dy artiste femra, një serbe e Kosovës Miljana Dunđerin dhe një shqiptare e Kosovës, Nora Prekazi.

Miljana dhe Nora folën për humbjet që pësuan për shkak të konfliktit të vitit ‘99, dhe që, në një mënyrë ose në tjetrën kapërcen të gjithë anëtarët e shoqërisë. Të dyja humbën shtëpitë e tyre dhe tani jetojnë në një qytet të ndarë – Mitrovicë.

“Ne mund të zgjedhim të jetojmë në të kaluarën, por unë personalisht nuk e dua këtë. Më vjen keq për atë që më ndodhi mua dhe Norës, por personalisht vendosa të vazhdoj përpara, të punoj me veten time dhe të bëj ndryshim në komunitetin ku jetoj përmes pasionit tim për artin, ”tha Miljana.

Mesazhi i Norës nuk ishte i ndryshëm nga ai i Miljanës. E shtyrë nga një pasion i përbashkët për artin, ajo deklaroi se e donte mirëkuptimin reciprok me komunitetin serb të Kosovës dhe donte të bënte një ndryshim dhe të kontribuonte në shoqërinë në të cilën jeton gjithashtu.

Megjithë sfidat me të cilat përballen, tensionet shoqërore dhe frikën se mos gjykohen nga rrethi I tyre, Miljana dhe Nora gjetën një mënyrë për të krijuar art dhe për të ndihmuar të tjerët të shprehen. Që kur u takuan, ato bashkëpunuan në projekte të ndryshme si netët e poezisë dhe debatet për poezinë.

Në vitin 2020 ata organizuan festën “Zana”, me qëllim promovimin e grave në art. Ato i nxitën artistët të paraqesin poezi në gjuhën shqipe dhe serbe që trajtonin çështjet gjinore dhe i përkthenin ato në të dy gjuhët.

“Unë u befasova nga disa reagime që mora nga disa nga të njohurit e mi shqiptarë të Kosovës nga Prishtina, dhe shqetësimi i tyre për lidhjen e emrit tim me përkthimet e poezive në alfabetin cirilik serb. Kjo vetëm tregon llojin e sfidave me të cilat po përballemi akoma dhe nivelin e shkëputjes me njerëzit brenda dhe jashtë komuniteteve tona, “tha Nora.

Kjo nuk i ndalon këto  dy bashkëpunëtorë dhe mikesha të vazhdojnë të bëjnë atë që bëjnë.

Nora dhe Miljana folën përpara një audience të përzier. Mes afro 30 personave në galeri, kishte njerëz nga Mitrovica e Jugut dhe Veriut, por edhe dy gra nga Kroacia, të cilat shprehën habinë e tyre që po ndodhin ngjarje që promovojnë histori pozitive pajtimi.

“Unë vij nga Kroacia ku procesi i pajtimit është ende në proces edhe shumë vite pas konfliktit. Duke parë nisma si kjo më bën jashtëzakonisht të lumtur dhe optimist jo vetëm për situatën në të cilën jetoni këtu, por edhe për timen, ”tha mysafiri nga Kroacia.

Ky optimizëm u mirëprit, por duke pasur parasysh se përpjekjet e pajtimit nuk janë pa sfida dhe marrin shumë kohe.

“Duke mos pasur kohë të mjaftueshme në botë për të folur dhe krijuar,” u përgjigj Miljana me gjysmë shaka kur u pyet për këtë.

Megjithatë të dy artistet u zotuan të vazhdojnë bashkëpunimin dhe komunikimin çdo ditë. Ato gjithashtu njoftuan për projektin e tyre të ardhshëm – vazhdimin e festivalit “Zana” ku ato planifikojnë të mbledhin gra poete nga komunitetet rome, boshnjake dhe gorane dhe të festojnë unitetin e grave kosovare në diversitet.

Mesazhi i tyre përfundimtar për audiencën përfshinte fjalë inkurajimi – mbështesni komunitetet e ndara për t’u lidhur përsëri në çdo aspekt për të cilin ata janë të apasionuar dhe i mbajnë qëllimet tuaja të pastra ose nuk do të jeni në gjendje ta arrini këtë qëllim.

Aktiviteti i tregimit është një nismë e vazhdueshme që ka për qëllim të krijoj hapësirë për gjenerimin e mesazheve pozitive të pajtimit në nivel individual dhe ndarjen e tyre me audiencën më të gjerë në Kosovë. Aktiviteti mbledh individë që kanë shembuj pajtimi pozitiv dhe duan t’i ndajnë ato për të frymëzuar një audiencë më të gjerë për t’u lidhur me komunitetet e tyre fqinje.

Aktiviteti i RCT implementohet nga CBM (Community Building Mitrovica) dhe partnerët nga NSI (New Social Initiative) dhe YIHR (Youth Initiative for Human Rights) Kosovë dhe mbështetet nga populli amerikan përmes USAID (United States Agency for International Development) në Kosovë.

Profesioni duhet të jetë gjuha kryesore e gazetarëve – tha një nga pjesëmarrësit në Mbrëmjen tonë të Tregimeve, gazetarja e Telegrafit Elfije Boletini.

Në ngjarjen e organizuar në tarracën e NSI, gazetarët nga komunitetet serbe dhe shqiptare në Kosovë diskutuan bashkëpunimin ndëretnik të punonjësve të mediave dhe pengesat me të cilat ata përballen në punën e tyre.

“Ne si qenie njerëzore thjesht nuk duhet të vërejmë termin shqiptar, serb, turk, boshnjak sepse të gjithë ne jemi njerëz që ushtrojmë të njëjtin profesion. Profesioni ynë do të na lidhë gjithmonë, dhe kur kjo të ndodhë nuk ka gjuhë, fe, apo ndonjë ndryshim tjetër. Unë i shoh të gjithë kolegët e mi si gazetarë dhe i kërkoj të bashkëpunojnë për të marrë ose dhënë informacion, ”shtoi Boletini.

Punonjësit e medias gjithashtu theksuan rëndësinë e raportimit të përbashkët nga gazetarë nga komunitete të ndryshme për të përcjellë një histori që është sa më afër realitetit dhe për të pasur njohje të larmishme me të cilat mund të shkëmbejmë kontakte.

Milica Radovanović, e cila punoi për disa portale lokale dhe shkroi një storie për një Rrjet rajonal të Gazetarisë Hulumtuese Ballkanike, foli për një vizitë të përbashkët studimore në Gjermani me kolegët shqiptarë, e cila rezultoi të ishte vendimtare për pjesën më të madhe të punës së saj të ardhshme.

“Gjashtë muaj pas udhëtimit po punoja në një storie dhe kisha nevojë për disa kontakte nga njerëz që normalisht janë shumë të vështirë për t’u arritur. Unë, si serbe, përkundër të gjitha përpjekjeve, kurrë nuk mund të arrija tek ata, dhe deklaratat e tyre ishin thelbësore për cilësinë e stories time. Dhe ishin pikërisht ata njerëz me të cilët kam qenë në atë udhëtim studimi që më ndihmuan, ndanë kontaktet e tyre me mua, dhe falë kësaj arrita të shkruaj storien time, ” tha Radovanović.

Një tjetër gazetare vendore dhe korrespondente e DW, Milica Andrić Rakić, theksoi se raportimi i përbashkët nga gazetarë nga komunitete të ndryshme është gjithashtu i rëndësishëm për diversitetin e perspektivave në storie.

“Një standard po ngrihet ngadalë për disa tema shumë të ndjeshme, ku perspektiva e dyfishtë është shumë e rëndësishme që raportimi të jetë i balancuar, të bëhet nga gazetarë nga komunitete të ndryshme. Unë mendoj se kjo është arsyeja më e rëndësishme pse është e nevojshme të kemi bashkëpunim mes gazetarëve sepse media është një nga dritaret më të rëndësishme në botë dhe nëse jeni të rrethuar nga raportime të njëanshme të cilat nuk përfshijnë perspektiva të ndryshme, është pak joreale të presësh që njerëzit të ndërgjegjësohen vetë dhe ata të ecin për të kërkuar atë perspektivë tjetër.”

Studentja e gazetarisë dhe ndikuesja e mediave sociale, Donjeta Zahiti, pa gjithashtu rëndësinë e bashkëpunimit ndëretnik për zhvillimin e gazetarisë hulumtuese në Kosovë.

“Gazetaria hulumtuese është ajo që gazetarët në Kosovë nuk mund ta praktikojnë për shkak të mungesës së sigurisë. Sidoqoftë, nëse bashkëpunojmë me gazetarët serbë, besoj se kjo do të na bënte më të fortë, më të sigurt se kemi informacion të besueshëm dhe se me të vërtetë mund të bëhemi gazetarë hulumtues.”

Mbrëmja e Tregimeve u organizua në fund të Qershorit kur një grup prej dhjetë personave nga Mitrovica Veriore dhe Jugore dhe Prishtina u mblodhën në orët e mbrëmjes në çatinë tonë në Mitrovicën Veriore, të gatshëm për të shkëmbyer historitë dhe përvojat e tyre në lidhje me bashkëpunimin ndëretnik midis punëtorëve të mediave.

Mbrëmja e tregimeve u organizua jo vetëm për të bashkuar profesionistë të rinj, por edhe për të prezantuar programin e Pajtimit dhe Transformimit të Konfliktit në mediat lokale.

Ky ishte një nga shumë aktivitetet e programit pesë-vjeçar për Pajtim dhe Transformim të Konfliktit që implementohet nga Community Building Mitrovica në partneritet me Youth Initiative for Human Rights – Kosovo dhe Iniciativën e Re Sociale (NSI).

Mbështetur nga populli amerikan përmes USAID-it në Kosovë.

„Mundësi e mirë për gjeneratat e mëparshme që ta kujtojnë Mitrovicën si dikur, e që gjeneratat e reja të shohin Mitrovicën në të kaluarën dhe të frymëzohen me aspektin pozitiv të bashkëjetesës paqësore në Mitrovicë dhe rajon”, ky ishte mesazhi kryesor i dërguar gjatë një ekspozite fotografike të organizuar në afërsi të urës kryesore në Ibër këtë mbrëmje.

Ekspozita e fotografive „Fotografitë e Mitrovicës në të kaluarën“ u organizua nga Community Building Mitrovica (CBM) dhe partnerët Youth Initiative for Human Rights Kosovo (YIHR) dhe Iniciativa e Re Sociale (NSI).Ekspozita u organizua si pjesë e aktivitetit të Pajtimit dhe Transformimit të Konfliktit (RCT) mbështetur nga Populli Amerikan përmes USAID.

“Ky projekt synon të kontribuojë në krijimin e hapësirës për adresimin e nevojave të grupeve të ndryshme etnike në nivel individual, komunitar, media dhe institucional dhe të sjellë shembull pozitiv të bashkëjetesës dhe vlerave të përbashkëta mes komuniteteve”, tha Drejtoresha Ekzekutive e CBM-së, Aferdita Sylaj Shehu në fjalimin e saj hyrës.

Ngjarja u ndoq nga qytetarët e komuniteteve të ndryshme nga Mitrovica e Jugut dhe Veriut. Fotografitë e Mitrovicës në të kaluarën ishin shfaqur në disa panele në anën jugore të urës, duke u dhënë qytetarëve dhe kalimtarëve mundësinë për të shijuar fotografitë dhe për të rifreskuar kujtimet e bukura të së kaluarës.

“Fotografitë tregojnë aspekte të ndryshme të jetesës në Mitrovicë në të kaluarën: punëtorë, sportistë, të rinj, gra. Ne donim t’i kujtonim të gjithë se si dukej në të kaluarën”, tha Stevan Vukadinović, Menaxher i Projektit në CBM duke u uruar pjesëmarrësve që të kalojnë sa më bukur.

Ekspozita u bë e mundur me ndihmën e anëtarit të grupit joformal të qytetarëve të RCT, Fehmi Ferati, një aktivist i shoqërisë civile dhe sipërmarrës.

“Të gjithë në Mitrovicën e Jugut dhe të Veriut duhet të dijnë që historia e këtij qyteti nuk është vetëm 20 vitet e kaluara, por edhe 100 vitet para kësaj. Kishte një trashëgimi të pasur, një trashëgimi për të cilën të gjithë duhet të ishin krenarë, ”tha Ferati i cili siguroi fotot dhe pasioni i të cilit për këtë ide ndihmoi ekipën e RCT jashtëzakonisht shumë.

Ekspozita është një nga shumë aktivitetet e ardhshme brenda aktivitetit të RCT. Një nga aktivitetet kryesore në përgatitje është Festivali i Kafesë, e planifikuar për javën e parë të shtatorit.